مال و زر و چيز ، رايگان بايد باخت * چون كار بجان رسيد ، جان بايد باخت ! جبرئيل كه منادى حق بود گفت اى ابراهيم ما را به گوسفندان و قلّادهء زر سگان نيازى نيست خليل گفت اگر شما را به كار نيست ، و استدن هم از جوان‌مردى به دور است ! جبرئيل گفت اكنون همه را در جهان پراكنده كنيم در كوه و بيابان تا به مراد خود چرند و جهانيان از آن بهره برند ! پس اكنون شكارچيان گوسفندان كوهى ، همه مهمان خليل هستند . . . » آزمايش دوم : آزمايش ( به جزء خود ) او را خواب نمودند و به قربانى فرزند اشارتى رفت ! از آن آزمايش هم ( كه در جاى خود گفته خواهد شد ) نيك از عهده برآمد . آزمايش سوم : آزمايش ( به كلّ خود ) آن بود كه نمرود ملعون را بر آن داشتند تا آتشى افروخت و خليل را در آتش انداخت ، ندا آمد اى آتش بر خليل سرد باش ، از شنيدن اين ندا خليل گريه كرد ! جبرئيل پرسيد چرا گريه مىكنى ؟ گفت اگر هزار بارم بسوختى و اين ندا مرا بودى دوست‌تر داشتمى ، اى جبرئيل اين گريستن نه بر فوت روح و سوختن نفس است بلكه گريه بر فوات لطيفه‌هاى نداء حق است ! - در آن هنگام غلغلى در صفوف فرشتگان افتاد كه بار خدايا ابراهيم در روى زمين تو را شناسد به يگانگى و تو او را مىبسوزى ؟ فرمان آمد آرام گيريد شما از راز اين كار خبر نداريد ! او خلوتگاه دوستى مىطلبد و خواهد كه بىزحمت اختيار ، در آن خلوتگاه با ما نپردازد ! از اينجا بود كه خليل را پرسيدند پس از آن روز كدام روز تو را خوش‌تر و سازگارتر بود ؟ گفت آن روز كه در آتش نمرود بودم ! كه دلم صافى بود و وقتم خالى و به حق نزديك و از خلق بر كنار ! چون ابراهيم از كورهء امتحان خالص بيرون آمد رقم خلّت برقرار و خلعت دوستى حق بر او استوار گشت ! و به همه جهانيان فرمان رفت كه ملت حنيف ابراهيم را پيروى كنيد . [ آيات 141 - 136 ] ( تفسير لفظى ) 136 - قُولُوا آمَنَّا بِاللَّهِ وَ ما أُنْزِلَ إِلَيْنا وَ ما أُنْزِلَ إِلى إِبْراهِيمَ وَ إِسْماعِيلَ وَ إِسْحاقَ وَ يَعْقُوبَ وَ الْأَسْباطِ وَ ما أُوتِيَ مُوسى وَ عِيسى وَ ما أُوتِيَ النَّبِيُّونَ مِنْ رَبِّهِمْ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ . بگوئيد ايمان آورديم به آنچه بر ما نازل شده و آنچه به ابراهيم و اسماعيل و اسحاق و يعقوب و فرزندان آنها فروفرستاده‌شده و آنچه دادند به موسى و عيسى از نامه و پيغام و آنچه دادند به همهء پيمبران از خداوندشان ، ميان هيچ كس از آنها فرق نگذاريم و از يكدگر جدا نكنيم و ما خداوند يكتا را گردن‌نهادگانيم . 137 - فَإِنْ آمَنُوا بِمِثْلِ ما آمَنْتُمْ بِهِ فَقَدِ اهْتَدَوْا وَ إِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّما هُمْ فِي شِقاقٍ فَسَيَكْفِيكَهُمُ اللَّهُ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ . پس اگر جهودان گرويدند چنان گرويدنى كه شما گرويديد ، پس به راه راست آمده‌اند ، و اگر از راه برگردند همانا در جدائى و ستيزند ، آرى خداوند كفايت كند تو را از شرّ ايشان و اوست شنوا و دانا . 138 - صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَةً وَ نَحْنُ لَهُ عابِدُونَ . راهنمونى خدا را بينيد و راه وى گزينيد و كيست نيكوراه‌نماتر از خداوند يكتا ؟ و ما همه پرستندگان اوئيم . 139 - قُلْ أَ تُحَاجُّونَنا فِي اللَّهِ وَ هُوَ رَبُّنا وَ رَبُّكُمْ وَ لَنا أَعْمالُنا وَ لَكُمْ أَعْمالُكُمْ